قول آدم میرآدینه

قول آدم میرآدینه

میرآدینه مرکز ولسوالی مالستان از جمله ولسوالی های ولایت غزنی می باشد. این منطقه متشکل از چهار قول (دره) می باشد. نام این دره ها عبارتند از: قول ِ آدم، آبدانه، مکلی و گودال.

قول  آدم در قسمت شرق و جنوب و شرقی میرآدینه موقعیت دارد. قول  آدم در قسمت شرقی خود با قریه های پل حاجی و شیبار متصل میباشد و در قسمت های شمالی همرای آبدانه هم متصل است. این فاصله را رود خانه که از میان جنگل های سر سبز و انبوه و چمن زار ها میگذرد معین می سازد و در قسمت شمال غرب نیز با قول آبدانه پیوست می باشد. در قسمت جنوب غرب با قول مکلی نیز باهم وصل میباشد. در قسمت جنوب با کوتل دوره و سادات دوره و مردم پشه ای وصل میباشد. قول آدم به لحاظ موقعیت جغرافیائی زاویه جنوبی تقریبا بسته ای دارد یعنی در زمستان نسبت به سایر قراء و قصباط میرآدینه سرد تر و برف گیر تر میباشد.

قول آدم یکی از بزرگترین قول های میرآدینه میباشد که متشکل از چندین قریه که در جوار هم قرار گرفته اند تشکیل شده است که به ترتیب از آنها نام میبریم:

سبیب

۱٫      قریه شیونه دیبه

۲٫      آغیل میرزا

۳٫      آغیل بکله

۴٫      آغیل شخلو

۵٫      آغیل الوم

۶٫      سفید قلعه

۷٫      آغیل بغلو

۸٫      آغیل میانه

۹٫      آغیل الغو

۱۰٫ باریکی پائین

۱۱٫ باریکی بالا

۱۲٫ آغیل التر غنگگ

۱۳٫ آغیل سرچشمه

۱۴٫ آغیل بور بوغند

۱۵٫ غار سنگ پائین

۱۶٫ غارسنگ بالا

۱۷٫ بلدرغان قول

۱۸٫ پامقاش

۱۹٫ الوم پائین

۲۰٫ آغیل روی قول

۲۱٫ دیپه شاهی

قول  آدم به لحاظ کشت و زراعت بگونه متفا وت میباشد یعنی برخی از قریه های به نسبت داشتن آب فراوان و محیط نسبتا گرم حاصل خیز میباشد و اما برخی دیگری به علت قلت آب و زمین های بی کیفیت تعریف چندانی ندارد. قسمت اعظم زراعت این منطقه از چشمه های که درقریه سر چشمه باریکی این منطقه قرار دارد سیراب میگردد. در قریه سر چشمه سه چشمه که در ردیف هم  قرار دارند که قدرت گرداندن یک سنگ آسیاب متوسط را دارا می باشد که به این منطقه حیات بخشیده است.  امروزه  اگر از آن بطوری درست استفاده شود توانایی تامین برق اکثریت این منطقه را دارا است.

غرس نهال های مثمر و غیر مثمر بستگی به موجودیت و فراوانی آب میباشد. در جاهای که آب به قدرکافی وجود داشته باشد مردم برای غرس حفاظت و نگهداری درخت های مثمر و غیر مثمر تلاش مینمایند. از درختان میوه دار تنها سیب و زردالو ودر بعضی جاها توت حاصل می دهد ودیگر اشجار مثمر  به خاطر سردی هوا رشد و نموی چندانی ندارد.

قسمت اعظم قول  آدم را کوها تشکیل می دهد و خانواده های که در دل این کوها قرار دارد در کنار کار های زراعتی به دامپروری نیز مشغول اند کوهای بلند و سر به فلک کشیده این منطقه میتواند برف ها را تا مدت زمان دیر در سخره های خود نگهداری نماید، که این امر باعث رویدن علف گردیده و  چرا گاهای خوبی را برای گوسفندان مهیا میسازد.

قول  آدم در مسائیل سیاسی فرهنگی و اجتماعی همیشه در سطح ولسوالی مالستان و منطفه تاثیر گزار بوده است. از شخصیت های تاریخ سازان میتوان از مرحوم محمد جمعه  خان مفتی نام گرفت و از وی میتوان به ابر مرد تاریخ مالستان  یاد نمود. چنانکه محاسن سفیدان مالستان به خاطر دارند شجاعت و خود گذری وی را چنین توضیح میدهند: در دوران حکومت حبیب الله خان هنگامیکه کوچی های خواژک فرمانی را مبنی بر   تصاحب اراضی ولسوالی مالستان از نزد شاه  میگیرند و به این ولسوالی همراه با سربازان که مجری فرمان بوده اند وارد میشوند. تنها کسی که در پی نجات مردم این ولسوالی بر میاید مرحوم محمد جمعه  خان مفتی بوده.  وی در مدت کمتر از چهار روز توسط اسب به کابل آمده و فرمان دیگری را بر لغو فرمان قبلی از نزد حبیب الله خان گرفته و دوباره به مالستان بر میگردد و مانع اسکان کوچی ها در مالستان میشود. و مردم مالستان را از تباهی نجات میدهد.

موسفیدان مالستان که سر گذ شت وی را سینه به سینه به نسل های بعدی انتقال داده است ادامه میدهند:

در آن هنگام مالستان  یک علاقه داری بوده که مرکز آن در منطقه بنام شینده قرارا داشته است. نزدیک های پشین روز ( بعد از ظهر) هنگامکه سران کوچی ها همرا با نیروی شاهی وارد علاقه داری شدند علاقه دار موسفیدان و متنفذین  مالستان را توسط راپور های کتبی احضار نمود و موضوع را با ایشان در میان گذاشت. تا آماده گی ترک خانه و سرزمین های شان گردد و مدت چهارده روز مهلت داده شد تا مردم مالستان بتواند آماده گی خود را بگیرند.  در این میان محمد جمعه مفتی بعد از اخذ مهلت  تصمیم میگیرد که باید جلو این فاجعه بزرگ انسانی را بگیرد و صدای مظلومیت مردمش را به گوش حبیب الله برساند. وی بعد از یک مشوره با دیگر شخصیت های مالستان  بدون ضیاع و قت عازم کابل میگردد و در مسیر را چندین بار اسب خود را عوض میکند و اسب تازه نفس را از ناهور ، بهسود و دایمرداد میگیرد تا بتواند زود تر به دربار شاه رفته و جلو این فاجعه ر ا بیگیرد. فردای آن روز نزدیک های ظهر وارد کابل میشود که در آن زمان رسم آنگونه بوده که بخاطر نبودن ساعت هنگام نان چاشت یک توپ از مقابل کاخ شاهی فیر میشده و کارمندان دولتی برای خوردن غذا و نماز کارهای اداری را تعطیل می کردند.  محمد جمعه خود را به مسول توپ چاشت می رساند و یک پارچه پشمی برک را که با خود آورده بوده  به وی میدهد و میگوید که به  او اجازه بدهد تا خود را به هن توپ بسته نماید تا از این طریق بتواند صدای خود را به گوش حبیب الله خان  برساند. طبق معمول وقتی صدای توپ بلند نمی شود حبیب الله خان قضیه را جویا میشود و موضوع را به وی گزارش میدهد.  حبیب الله خان شخصا می آید و محمد جمعه را از دهن توپ باز نموده وقضیه را جویا میشود. وقتی این همه شهامت و مردانگی و از خود گذشتگی را از وی  نسبت  به مردم و سر زمینش میبیند فرمان جدید را به  لغو فرمان قبلی صادر می نماید و به وی می دهد.

از زبان محمد جمعه خان مفتی که سر گذشت خود را با موسفیدان اینگونه قصه نموده است: بعد از آنکه فرمان توسط کاتب حبیب الله خان نوشته شد شاه آنرا مهر کرد و به من داد من  از دربار بیرون شدم، کسی مرا دوباره صدا کرد که امیر شما را کار دارد. من ترسیدم که شاید حبیب الله خان از دادن فرمان پشیمان شده باشد ناچار دوباره بر گشتم. حبیب الله خان به من گفت که شما بخاطر نجات مردم خود  جان خود را به خطر انداختید شما شایسته پاداش می باشید  و بعد یکدانه چپن ابریشمی و یک دانه لنگی ابریشمی و یک جوره بوت به من هدیه کرد و دستش را در جیب اش کرد و چند سکه طلا بیرون کرد و گفت امروز خزانه دار در دربار نیست تا شمارا کمک بیشتر می کردم. همین اندک خرچی را از من قبول نماید. صورتم را بوسید  وگفت هر وقت کسی بالای شما ظلم  و تعدی نماید دروازه من بروی تان باز است صدای تان را به من برسانید.

 محمد جمعه خان مفتی باز مثل روز های قبل بدون ضایع وقت بر میگردد با تبدیل کردن دوباره اسپ ها به مالستان می آید و فرمان را به نیروهای حبیب الله خان  نشان می دهد  وآنان از کوچ دادن مردم مالستان دست بر میدارد و بر میگردد و امروز فرد فرد مالستان مدیون شجاعت  و مردانگی محمد جمعه مفتی می باشد.

 محمد علی وکیل:

 فرزند مرحوم محمد جمعه مفتی است که یکی از چهره های شناخته شده مردم قول آدم بوده است. ایشان در دوران حکومت ظاهر شاه به عنوان نماینده مردم مالستان و جاغوری در پارلمان آن عصرایفای وظیفه نموده است.

محمد علی وکیل در دوران وکالت سه ساله خود کار های مهم و اساسی را برای مردم مالستان انجام داده است که از جمله کارکرد های او کشیدن سرک از جاغوری به طرف مالستان یک کار مهم و حیاتی در آن زمان بوده است. و هم چنین با پیش نهاد که او برای صدر اعظم داود خان کرد مالستان که یک علاقه داری بود تبدیل به ولسوالی شد.

از خدمات شایان دیگر او در مالستان باز گشای یک باب مکتب ابتدایه  در آن دوران می باشد. هم چنین در اثر تلاش های او سرک ولسوالی جاغوری به طرف مالستان در دوران وکالت او کشیده شده است

سید محمد هاشم فاضل:

یکی دیگری از شخصیت های برجسته قول  آدم سید محمد هاشم فاضل است آقای فاضل از وکلای مشهور پارلمان دوران ظاهر شاه میباشد وی در دوران وکالت خود توانست جایگاه خوب را میان وکلاو سران افغانستان آنروز کسب نماید و یکی از دوستان صمیمی ظاهر شاه بوده که به در خواست وی ظاهر شاه به مالستان سفری داشته است. وی در کنار فعالیت های سیاسی و اجتماعی در عرصه فرهنگی و تعلیمی فعالت های زیاد را در مالستان برای ترویچ مسائل اسلامی تعلیمات دینی انجام داده است که اکثر علما و روحانیون مالستان تربیت یافته او می باشد. از آن جمله می توان از شیخ عبد الحکیم توکلی نام گرفت.

 آقای توکلی: از شخصیت های مهم ولسوالی مالستان است که در دوران جهاد و مقاومت همیشه در کنار  مردم مالستان بوده واز مرم مالستان در تمام عرصه ها حمایت کرده است.

غلام حسین عابدی: یکی دیگر ی از شخصیت های قول  آدم است که در دوران جهاد باروسها رول اساسی را داشته است و مدت هم به سمت ولسوال در ولسوالی مالستان ایفای وظیفه نموده است.

بعدازسقوط نظام های کمونستی که در اکثر مناطق افغانستان دروازه های مکاتب بروی شاگردان بسته شده بود در سال ۱۳۶۹برای اولین بار لیسه عالی میرآدینه توسط مدیر محمد نبی خان که یکی از چهره های علمی و فرهنگی مالستان است بازگشای گردیده وی با تلاش و جدیت فراوان توانست که لیسه های ذکور و اناث میرآدینه را حتی در دوران حکومت طالبان سر پا نگهدارد.

در امور صحی نیز شخصیت های از قول آدم پیش قدم بوده که در سال ۱۳۷۰ کمپاین و اکسناسیون برای اطفال و خانم ها که به کمک مالی جامعه جهانی صورت میگرفت توسط معلم علی حسن (اکبری ) در ولسوالی مالستان راه اندازی شد که باعث جلو گیری مرگ و میر اطفال خورد سال گردیده و مالستان عاری از فلج اطفال مدیون خدمات عالی او و همکاران وی میباشد.

مردم قول  آدم در دوران جهاد و مقاومت در برابر نظام های کمونیستی سهم فعال داشته و برای دفاع از اسلام و قرآن و سرزمین افغانستان شهید و معیوب داده است. شهید غلام حسن اخلاصی و شهید جمعه خان نظری از شهیدان مبارزه با نیروهای شوری و نظام کمونیستی میباشد.

بنیاد علی فاتح یکی از معیوبین دوران جهاد مردم افغانستان است که هر دو پای خودرا در سنگر های دفاع در برابر کمونیست ها ازدست داده است.

این بود نوشته ای گذرای در رابطه به قول آدم، انشالله در آینده به صورت مفصل تر به موضوع خواهیم پرداخت.

تشکر از محمد اسماعیل ( بشردوست )

مــــــــــــــــــــــــــــیرآدینه

۵ نظر

  1. واقعا تشکر ازمعلومات زیبا تان میرادینه جای زیبا هست واقعا بسیار خوشحالم شدم ……

  2. سلام برشما و همه مالستانی های عزیز
    امیدوارم موفق و بهروز باشید
    تشکر از دوستان که سایت مالستان را بوجود آوردند.
    نهایت سپاس

  3. عالی بود مه ام از میرادینه و آغیل بغلو استوم. مقصد اچ قسمت نشده جای پدریخو ره بینگرنوم.
    ده ایران ده دنیا امدوم و همینجه کلان شدن.
    ولی بخیر قصد آمدن ده افغانستان ره دروم. ایران بخشمه اچ منفعتی نداشته.
    سپاس از مطالب اموزنده .

  4. معلوماتی خوب در مورد ساحه میرادینه تهیه گردیده است، اما در مودر آقای فاتح باید متذکر شد که ایشان یکی از معلولین دوران جهاد افغانستان است، نه یکی از معیوبین، لطفا اگر میشه واژه معیوبین را به معلولین تغییر دهید زیرا معیوبین بار معنایی منفی دارد. تشکر.

  5. باسلام و خسته نباشید
    تشکر ازشما که این سایت را راه اندازی کردین تا ما بهتر مالستان زیبا و همه ی قریه های آن را بشناسیم و همچنین مردم شهر های دیگر از معلومات استفاده نموده و به مالستان زیبا بیایند

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

Ads Budget Will Spend to Community
Ads Budget Will Spend to Community